HISTORIA POWSTANIA REGIONALNEGO ZESPOŁU PIEŚNI I TAŃCA W ZAWADACH
Regionalny Zespół Pieśni i Tańca w Zawadach jest pierwszym zespołem powstałym na Kurpiach, którego założycielem był przyjaciel założyciela zespołu Mazowsze, kierownik Szkoły Podstawowej w Zawadach Pan Aleksander Kopeć. Zespół ten rozpoczął swoją działalność pod koniec lat 20-tych. Są na to dowody, że już 1930 roku tańczył i śpiewał w sposób zorganizowany po kurpiowsku w Zawadach, Olszewce i w Ostrołęce. Był w tym czasie i zaraz po wyzwoleniu wizytówką naszego powiatu. W 1933 roku występował na Święcie Plonów w Spale, gdzie od Prezydenta R P otrzymał gratulacje.
Inicjatywa odrodzenia – kontynuowania Zespołu zrodziła się w dniu 17 stycznia 1981 roku. Powstał pomysł kontynuowania tego, co robił wcześniej Pan Aleksander Kopeć. Postanowiliśmy spróbować reaktywować zespół. Nazwaliśmy się ,,Pod Borem”. Nie było to wcale takie trudne, ponieważ kilka osób należało do zespołu szkolnego, który prowadził Pan Aleksander Kopeć i na dodatek mieliśmy swojego muzykanta Edwarda Koziatka, który to musiał się najpierw nauczyć grać na akordeonie a później na harmonii pedałowej. Zbieraliśmy różne informacje dotyczące tańców i pieśni śpiewanych w naszym regionie od starszych ludzi. Podpatrywaliśmy inne zespoły ludowe, korzystaliśmy z porad, jakich nam udzielali Ci, którzy należeli do Zespołu Ludowego przy Szkole Podstawowej w Zawadach. Ruszyliśmy z pierwszymi próbami – najpierw na zasadzie, kto co pamięta, a później podpytywaliśmy innych, którzy te tańce znali. Zaraz na początku powstał problem, brak odpowiedniego miejsca na próby i spotkania zespołu. Spotykaliśmy się w domach naszych rodziców. Po jakimś czasie dogadaliśmy się z Panią Marią Mańkus z Zawad, która mieszkała sama i udostępniła nam jedno duże pomieszczenie do kontynuowania prób. Po każdej próbie wychodziło nam coraz lepiej. Do najmniejszego składu kapeli potrzebny był nam bębenek, który zakupiliśmy 20-01-1981 r. Skład kapeli: Edward Koziatek i Czesław Faderewski. Pierwsi członkowie zespołu to: Edyta Gałązka i Czesław Płoski, Halina Olender i Jan Kupis, Teresa i Czesław Młynarscy, Teresa Płoska i Jerzy Olender, Danuta Gałązka i Czesław Nalewajk, Janina Święcicka i Jerzy Gałązka, Zofia Kupis i Zygmunt Koziatek, Krystyna Mańkus i Kazimierz Olender. Solistami byli: Krystyna Mańkus i Zygmunt Koziatek. Gawędy mówili: Jan Kupis i Czesław Płoski. Repertuar zespołu był następujący: Wszyscy przyjechali mojego nie zidać, U Młynarecki we młynie, Oj siano siano, Kiedy byłam mała, Poziadają ludzie, A kiedy ja wyjde, Pod moim okienkiem, Gdzie się wybzieras Panie Nichale, Zalecał ni się w Zawadach Wojtek, Daliśta ni dali, Ajesceć ja jesceć, A ty do niej nie chodz. Tańce: Olender, Okrąglak, Powolniak, Fafór, Stara Baba, Zuraź, Polka, Gonienie poza stołem, Konik. Pierwszy występ, oczywiście bez strojów daliśmy 7 lutego 1981 roku w Baranowie, następny nasz występ odbył się w dniu 12 kwietnia 1981 roku w Wojewódzkim Ośrodku Kultury w Ostrołęce, gdzie zarobione za występ pieniądze przeznaczyliśmy na zakup harmonii pedałowej, którą to odkupiliśmy za 12.000 zł od Pana Franciszka Fąka z Dynaku. Pierwszy festyn zespół wraz z Kołem ZSMP zorganizował w dniu 16.08.1981 roku nad rzeką Omulew w Brodowych Łąkach dla mieszkańców tejże parafii.
Na początku było trudno, brakowało nam stroi, butów, kapeluszy, więc poczyniliśmy starania odkupienia stroi używanych na naszym terenie od osób starszych, którym one nie były już potrzebne, za pieniądze, otrzymane na koniec 1981 roku w kwocie 30.000 Zł z przeznaczeniem na zakup stroi od Gminnej Spółdzielni ,,SCH” w Baranowie, lecz to okazało się nie takie proste. Coraz większym problemem było znalezienie pomieszczenia na próby dla zespołu, które odbywały się bardzo często, udaliśmy się do ówczesnej Dyrektor Szkoły Pani Agaty Bugaj, gdzie dogadaliśmy się, co do możliwości korzystania z pomieszczenia w Szkole Podstawowej w Zawadach.
Potrzeby mieliśmy coraz większe, więc aby być zespołem bardziej wyszkolonym zapraszaliśmy na nasze próby naszych przyjaciół z Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Ostrołęce Pana Jerzego Białobrzewskiego, Panią Alinę Halińską, od których oczekiwaliśmy pomocy w sprostowaniu i wyeliminowaniu naszych błędów. Zawsze pośpieszali chętnie z pomocą i efekty były coraz bardziej widoczne. Mieliśmy wyjazdy zespołu na różne warsztaty artystyczne między innymi do Broku, gdzie Pani Maria Dąbrowska prowadziła z zespołem warsztaty szkoleniowe.
Zespół podejmował różne inicjatywy między innymi podjął się pomocy w budowie przystanku autobusowego w stylu kurpiowskim w Zawadach. Potrzebowaliśmy własnego lokum nie tylko na działalność zespołu, ale także na inne cele i potrzeby, więc w późniejszym czasie powstał pomysł zbudowania własnej świetlicy, gdzie Zespół brał czynny udział w budowaniu Wiejskiego Domu Kultury. Z roku na rok zespół odnosił coraz większe sukcesy, w ślad za tym mogła iść niezbędna pomoc w postaci wyposażenia zespołu w stroje, które otrzymaliśmy od Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Ostrołęce. Po takim ubraniu zespołu w nowe i kompletne stroje prezentacja na scenie zespołu budziła zachwyt. Zespół występował w wielu miejscach naszego kraju, był także w byłym Związku Radzieckim i byłej Niemieckiej Republice Demokratycznej. Zespół w roku 2000 zmienił nazwę z „POD BOREM” na „ZAWADY”. Zespół działa nadal pod patronatem Gminnego Ośrodka Kultury w Baranowie.
Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „ZAWADY” uzyskał najważniejsze dyplomy i nagrody:
Dyplom i nagroda za zajęcie I miejsca w XXIV Wojewódzkim Przeglądzie Amatorskich Zespołów Tanecznych – Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki – Warszawa 24.04.2004.
dyplom uznania za udział w Wojewódzkim Święcie Młodości w 1983 w Broku
dyplom za kultywowanie tradycji ludowych w Przasnyszu w 1983 roku
list gratulacyjny władz Niemieckiej Republiki Demokratycznej Berlin 1986 rok
list gratulacyjny władz Niemieckiej Republiki Demokratycznej Berlin 1987 rok
list gratulacyjny – Muzeum Etnograficzne w Toruniu 1987 rok
list gratulacyjny CCCP p H 8 – Kaługa
dyplom WOK w Ostrołęce 1989 i 1992 rok
nagroda i dyplom Wojewody Ostrołęckiego w 1993 roku
dyplom dla kapeli WOK w 1995 roku
dyplom dla zespołu tanecznego 1995 rok
dyplom dla kapeli ludowej w 1995 roku
za całokształt pracy Zespołu Wojewoda Ostrołęcki nadaje zbiorową odznakę ,,Za zasługi dla województwa ostrołęckiego w 1995 roku
Wojewoda Ostrołęcki dla całego Zespołu przyznaje nagrodę w 1996 roku
dyplom Zarządu Głównego ZSMP za udział w realizacji programu ,,Wiosna Inicjatyw Społecznych” – Warszawa 1986 rok
w nagrodę za pracę społeczną przy budowie Wiejskiego Domu Kultury Minister ds. młodzieży przyznaje im 3 ml złotych w 1985 roku
dyplom dla całego Zespołu WOK – 1997 rok
list gratulacyjny Wojewody Ostrołęckiego – 1997 rok
dyplom uznania WOK 1998 rok
wyróżnienie VI Ogólnopolskich Spotkaniach Tańca Ludowego Płock 1999 rok.
dyplom dla kapeli za zajęcie I miejsca na Jarmarku Kurpiowskim – Myszyniec 2000 r.
dyplom dla grupy śpiewaczej za zajęcie I miejsca na Jarmarku Kurpiowskim – Myszyniec 2001 r.
dyplom dla grupy śpiewaczej za zajęcie I miejsca w XXI Kurpiowskich Prezentacjach Artystycznych Ostrołęka 2003 rok.
dyplom dla grupy śpiewaczej za zajęcie I miejsca w XXII Kurpiowskich Prezentacjach Artystycznych Ostrołęka 2004 rok.
dyplom dla młodszej grupy śpiewaczej za zajęcie I miejsca w XXII Kurpiowskich Prezentacjach Artystycznych Ostrołęka 2004 rok.